Nerwica i cała reszta. Jak odróżnić nerwicę od innych chorób?

Nerwice nie należą do chorób ciężkich, ale są jedną z plag współczesnego świata. Poza tym znacznie obniżają jakość życia i mogą prowadzić do rozwoju depresji oraz dolegliwości o podłożu psychosomatycznym. Rodzajów nerwic jest wiele, a ich objawy różnorakie, dlatego trudno nieraz o właściwą diagnozę.

 

Ile problemów, tyle nerwic

O nerwicach słyszymy coraz więcej. Atmosfera naszych czasów sprzyja bowiem ich powstawaniu i rozwojowi. Co takiego napędza powszechność nerwic wśród ludzi, zwłaszcza młodych? Przede wszystkim ogromna presja społeczna, ciągła konieczność udowadniania, że jest się lepszym od innych, silna potrzeba akceptacji, samotność, życie w pędzie, niepewność jutra, trudności na polu zawodowym i prywatnym, ciągłe podleganie ocenie społeczeństwa, przekonanie, że nie spełniamy czyichś wymogów.

Na tym tle bardzo często rodzą się zaburzenia lękowe (nerwice lękowe), które objawiają się nieustannym poczuciem niepokoju i napięcia. Od czasu do czasu pojawiają się ataki paniki, dla których trudno znaleźć uzasadnienie. Zaburzenia lękowe pociągają za sobą również bezsenność. Choremu towarzyszy stałe przeświadczenie, że za chwilę stanie się coś złego. Odczuwa też dolegliwości somatyczne, takie jak bóle głowy, dokuczliwe napięcia mięśni, skurcze żołądka, kołatanie serca itd. Niektóre lęki są bardziej skonkretyzowane i dochodzą do głosu np. w momencie wystąpień publicznych, podczas jazdy windą, samochodem, w zamkniętej przestrzeni bądź – przeciwnie – w miejscach ze wszech stron otwartych.

Innym znanym rodzajem zaburzeń nerwicowych jest nerwica anankastyczna (nerwica natręctw). Charakteryzuje się występowaniem natrętnych i obsesyjnych myśli. Wymusza na chorym wykonywanie kompulsywnych czynności, które pomagają mu rozładować napięcie (mycie rąk, odliczanie, porządkowanie przedmiotów, sprawdzanie, czy drzwi są zamknięte). Towarzyszy temu irracjonalny lęk, mogą pojawić się kłopoty z zasypianiem czy wybuchy paniki.

Wyróżniamy ponadto nerwicę neurasteniczną, która może objawiać się dwojaki sposób. Po pierwsze jako hipostenia, czyli stan nieprzerwanego znużenia, w których męczy nas nawet rozrywka (spotkania ze znajomymi, czytanie). Po drugie jako hiperstenia, a więc przypadek zwiększonej nadpobudliwości, któremu towarzyszą nadmierna wrażliwość na bodźce, wybuchy gniewu, ciągła irytacja.

 

Objawy somatyczne a psychika

W zależności od rodzaju nerwicy, chory odczuwa mniejsze lub większe dolegliwości natury somatycznej. Niekiedy są to objawy związane z silnym stresem i atakami paniki, np. brak tchu, duszności, zawroty głowy, kołatanie serca, drżenie i drętwienie mięśni, pocenie się rąk, ból głowy czy żołądka. Są to jednak reakcje organizmu, które znacznie łatwiej powiązać z nerwicą niż inne, bardziej mylące oznaki, a takie również występują. Mowa tu np. o zaburzeniach czucia, krótkotrwałych atakach głuchoty lub ślepoty, zaburzeniach potencji, suchości pochwy, bólach karku, wahaniach apetytu, a co za tym idzie – również wagi, dolegliwościach skórnych (wysypki, świąd), częstomoczu itd. Wymienione objawy są charakterystyczne szczególnie dla nerwicy hipochondrycznej czy histerycznej. Nierzadko pacjent jest wtedy wysyłany do kolejnych specjalistów (lub sam żąda dalszych badań i pomocy farmakologicznej), którzy nie są w stanie mu pomóc, chyba że skierują go do psychoterapeuty lub psychiatry. Rozpoczynając terapię psychologiczną, należy jednak przejść właściwe badania, aby faktycznie wykluczyć rozwijająca się chorobę somatyczną.

 

Nerwica czy depresja?

Trudności może nastręczać też odróżnienie od siebie nerwicy i depresji. Są to jednak choroby o zupełnie różnym podłożu. O ile nerwica objawia się lękiem, fobiami czy atakami paniki, o tyle depresja to stan znacznego obniżenia nastroju. Niektóre jej objawy są zbieżne z objawami niektórych nerwic (bezsenność, znużenie), ale zdecydowanie dominują tutaj: obniżone poczucie własnej wartości, myślenie pesymistyczne, brak chęci do życia, przedłużająca się apatia itd. Choć nerwica i depresja są zupełnie innymi chorobami, wyróżnia się takie zaburzenia jak depresja nerwicowa i nerwica depresyjna.

 

Medic-press.pl - Medyczny niezbędnik